न्यायपालिका: Class 10 Social Unit 5 Lesson 3

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nayaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide. न्यायपालिका.

पाठ ३  न्यायपालिका

 

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nyaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide.

 Check: SEE Class 10 Model Question 2080/2081


Nyayapalika Course

Class 10 Social Unit 5 Lesson 3 Course is given as:

 

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nayaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide.

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nayaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide.
Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nayaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide.
Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 3 Nayaypalika Exercise Question Answer 2080 Guide.


१. न्यायपालिकाको परिचय दिनुहोस् ।

 
उत्तर :  

राज्यका तीन अङ्गमध्ये न्यायपालिका पनि न्याय सम्पादन गर्ने एक महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो । कानुनको व्याख्या गरी वैधता स्थापित गर्ने, न्यायिक पुनरावलोकन गर्ने, मानव अधिकारको संरक्षण गर्ने, कानुन उल्लङ्घन गर्नेलाई सजाय दिने, कानुनको संरक्षण गर्नेलगायतका कार्य न्यायपालिकाले गर्दछ । नेपालको न्यायसम्बन्धी अधिकार अदालत वा न्यायिक निकायबाट प्रयोग हुने व्यवस्था रहेको छ ।



२. सर्वोच्च अदालतमा कति जना न्यायाधीश रहन्छन् ?

 
उत्तर :  

सर्वोच्च अदालतमा प्रधानन्यायाधीशका अतिरिक्त बढीमा २० जना न्यायाधीश रहन्छन्।



३. न्यायपालिकाका प्रमुख कार्यको सूची प्रस्तुत गर्नुहोस्।

 
उत्तर :  

न्यायपालिकाका प्रमुख कार्यहरू :


(क) अधिकार र स्वतन्त्रताको संरक्षण

  • संविधान प्रदत्त अधिकार र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्ने
  • अधिकार हनन भएमा सोको सुरक्षा गर्ने

( ख) न्यायिक कार्य

  • प्रचलित कानुनको प्रयोग गरी न्याय प्रदान गर्ने
  • न्याय सम्पादन र अपराध नियन्त्रण गर्ने
  • देवानी र फौजदारी मुद्दाहरूको फैसला गर्ने

(ग) कानुनको व्याख्यासम्बन्धी कार्य

  • कानुनको अर्थ स्पष्ट पार्ने
  • कानुनी शब्दको स्पष्टता निर्देशिकामा गर्ने

(घ) परामर्शसम्बन्धी कार्य

  • जटिल कानुनी प्रश्न र समस्यामा परामर्श प्रदान गर्ने ।


४. सरकारका तीन अङ्गहरूबिचको अन्तरसम्बन्ध देखाउनुहोस् ।

 
उत्तर : 

राज्यका तीन अङ्गले शक्तिपृथकीकरणको सिद्धान्तबमोजिम आआफ्नो कार्यक्षेत्रमा रहेर काम गर्दछन् । व्यवस्थापिका, कार्यपालिका र न्यायपालिका आफू आफूमा स्वतन्त्र अस्तित्व भएका निकाय हुन् । स्वतन्त्र भए पनि यी तीन अङ्गका बिचमा अन्तरसम्बन्ध रहेको छ । यी तीन बिचको अन्तरसम्बन्धलाई निम्न बुँदाका आधारमा स्पष्ट पार्न सकिन्छ ।
 

  • व्यवस्थापिकाले कानुन निर्माण गर्छ भने कार्यपालिकाले त्यसको कार्यान्वयन गर्छ त्यस्तै न्यायपालिकाले उक्त कानुनको व्याख्या गर्छ ।
  • कार्यपालिकाको प्रमुख प्रधानमन्त्रीको चयन व्यवस्थापिकाले गर्छ भने प्रधान न्यायाधीश र न्यायाधीशको नियुक्ति गर्ने संवैधानिक परिषद्को अध्यक्षता कार्यपालिका प्रमुखले गर्छन् ।
  • व्यवस्थापिकाले न्यायाधीशविरुद्ध महाअभियोग लगाउन सक्छ भने न्यायापालिकाको आदेश कार्यपालिकाले पालना गर्नुपर्ने हुन्छ ।

Getting Info...

About the Author

Iswori Rimal is the author of iswori.com.np, a popular education platform in Nepal. Iswori helps students in their SEE, Class 11 and Class 12 studies with Complete Notes, important questions and other study materials.

Post a Comment

AdBlock Detected!
We have detected that you are using adblocking plugin in your browser.
The revenue we earn by the advertisements is used to manage this website, we request you to whitelist our website in your adblocking plugin.
Site is Blocked
Sorry! This site is not available in your country.