NEB Class 12 Questions: NEB 12 Model Questions 2080/2024


NEB Class 12 Routine 2080-2081: Class 12 Routine

सङ्घीय कार्यपालिका: Class 10 Social Unit 5 Lesson 2

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 2 Sanghiya KaryaPalika Exercise Question Answer 2080 Guide. सङ्घीय कार्यपालिका

पाठ २ सङ्घीय कार्यपालिका

 

Class 10 Social Studies Unit 5 Nagrik Chethana Lesson 2 Sanghiya KaryaPalika Exercise Question Answer 2080 Guide.

Check: SEE Class 10 Model Question 2080/2081


Sanghiya KaryaPalika Course

Class 10 Social Studies Unit 5 Chapter 2 Course is given as:


सङ्घीय कार्यपालिका: Class 10 Social Unit 5 Lesson 2
सङ्घीय कार्यपालिका: Class 10 Social Unit 5 Lesson 2


१. कार्यपालिका भनेको के हो ?

 
उत्तर :  

कार्यपालिका भनेको राज्यका तीन अङ्गमध्येको एक महत्त्वपूर्ण अङ्ग र कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायलाई कार्यपालिका भनिन्छ । यसलाई सरकार वा मन्त्रीपरिषद्का रूपमा लिइन्छ । नेपालको कार्यकारी अधिकार मन्त्रीपरिषद्मा निहित रहेको हुन्छ । नेपालमा सङ्घीय कार्यपालिका, प्रदेश कार्यपालिका र स्थानीय कार्यपालिका गरी तीन तहका कार्यपालिकाको व्यवस्था रहेको छ ।
 
 


२. कार्यपालिकाको प्रशासनिक कार्यअन्तर्गत के के कार्य पर्दछन् ?

 
उत्तर :

कार्यपालिकाको प्रशासनिक कार्यअन्तर्गत निम्नलिखित कार्य पर्दछन् :-
 

  • (क) व्यवस्थापिकाबाट स्वीकृत कानुनको कार्यान्वयन गराउने
  • (ख) शान्ति, सुव्यवस्था र स्थायित्व कायम गर्ने
  • (ग) राज्यसम्बन्धी नीति तयार पार्ने
  • (घ) प्रशासन सञ्चालन, नियन्त्रण निर्देशन गर्ने
  • (ङ) सुशासन कायम गर्ने ।

 
 


३. प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रपतिलाई जानकारी गराउनुपर्ने मुख्य विषय उल्लेख गर्नुहोस् ।

 
उत्तर :  

प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रपतिलाई जानकारी गराउनुपर्ने मुख्य विषय :-

  • (क) मन्त्रिपरिषद्का निर्णय,
  • (ख) सङ्घीय संसदमा पेश गरिने विधेयक,
  • (ग) खण्ड (क) र (ख) मा उल्लिखित विषयमा राष्ट्रपतिले जानकारी मागेको अन्य आवश्यक विवरण
  • (घ) नेपालको समसामयिक परिस्थिति र वैदेशिक सम्बन्धका विषय,
  • (ङ) विदेशी राज्य वा सरकारसँग भएका सन्धि, सम्झौता, समझदारी,
  • (च) नेपाल सरकारको आय-व्ययको वार्षिक विवरण (बजेट),
  • (छ) मुलुकको शान्ति सुरक्षा सम्बन्धी प्रमुख विषय
  • (ज) नेपाल सरकारले व्यवस्थापिका-संसद समक्ष पेश गर्ने वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम,
  • (झ) राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्‌को सिफारिसमा भएका निर्णय सम्बन्धी विषय ।

 
 


४. सङ्घीय कार्यपालिका र प्रदेश कार्यपालिकाका भिन्नता लेख्नुहोस् ।

 
उत्तर : 

सङ्घीय कार्यपालिकामा बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेता प्रधानमन्त्री हुन्छ भने प्रदेश कार्यपालिकामा बहुमत प्राप्त प्रदेश संसदीय दलको नेता मुख्यमन्त्री हुन्छ । सङ्घीय कार्यपालिकाको कार्यक्षेत्र नेपाल राज्यभर रहन्छ भने प्रदेश कार्यपालिकाको कार्यक्षेत्र आफ्नो प्रदेशभित्र मात्र सीमित रहेको हुन्छ । सङ्घीय कार्यपालिकाका कार्य नेपाल सरकारका नामबाट हुन्छ भने प्रदेश कार्यपालिकाका कार्य सम्बन्धित प्रदेश सरकारका नामबाट हुन्छ । जस्तै : मधेश प्रदेश सरकार, बाग्मती प्रदेश सरकार आदि । सङ्घीय कार्यपालिकाले प्रशासनिक कार्य, कूटनीतिक कार्य, आर्थिक कार्य, सुरक्षासम्बन्धी कार्य गर्दछ भने प्रदेश कार्यपालिकाले मूलत: प्रदेशको प्रशासनिक कार्य, आर्थिक कार्य र प्रदेशको आन्तरिक शान्तिसुव्यवस्थाको कार्य गर्दछ।
 
 


५. तपाइँ नेपालको प्रधानमन्त्री हुनुभयो भने देशमा सुशासन कायम गर्न के के काम गर्नुहुन्थ्यो ? बुँदागत रूपमा प्रस्तुत गर्नुहोस् ।

 
उत्तर : 

म नेपालको प्रधानमन्त्री भएँ भने देशमा सुशासन कायम गर्न निम्न कार्य गयँ :-

  • (क) विधिको शासन स्थापना गर्ने
  • (ख) राष्ट्रसेवक कर्मचारीलाई जवाफदेही, जिम्मेवार, प्रभावकारी र दक्ष बनाउने
  • (ग) हरेक गतिविधिलाई पारदर्शी बनाउने
  • (घ) जनसहभागितामा अभिवृद्धि गर्ने
  • (ङ) सार्वजनिक सेवा प्रवाहलाई छिटोछरितो र जनमुखी बनाउने
  • (च) राष्ट्रसेवक कर्मचारीको सेवासुविधा वृद्धि गर्ने
  • (छ) भ्रष्टाचारमा शून्यसहनशीलताको नीति लिने ।

Getting Info...

About the Author

Iswori Rimal is the author of iswori.com.np, a popular education platform in Nepal. Iswori helps students in their SEE, Class 11 and Class 12 studies with Complete Notes, important questions and other study materials.

Post a Comment

AdBlock Detected!
We have detected that you are using adblocking plugin in your browser.
The revenue we earn by the advertisements is used to manage this website, we request you to whitelist our website in your adblocking plugin.
Site is Blocked
Sorry! This site is not available in your country.